اینجا آسمان طوفانی است

اینجا آسمان طوفانی است

یکی از دغدغه‌های اصلی من در زندگی رشد کردن است؛ اینکه جایگاهت در درون خودت یا در بیرون، به مرتبه‌ای بالاتر از چیزی که بود ارتقا یابد؛ اما گاهی این رشد درونی یا بیرونی اتفاق نمی‌افتد، یا رشد بیرونی و درونی متناسب باهم پیش نمی‌روند.
گاهی در درون رشد کرده‌ای، اما موقعیتی که در آن قرارگرفته‌ای به نظر کمتر از شایستگی توست و یا در بیرون در موقعیتی عالی قرارگرفته‌ای اما در درون به‌اندازه کافی رشد نکردی که خودت را لایق آن بدانی. این موضوع خیلی طبیعی است و اصلاً نقاط عطف پیشرفت چنین موقعیت‌هایی هستند.
زمانی که قابلیت‌های شخصی‌ات از جایگاهت عقب می‌مانند، تلاش می‌کنی خودت را به در ابعاد مختلف توسعه دهی. از دانش و اطلاعات تخصصی گرفته تا مهارت‌های ارتباطی و حرفه‌ای‌گری.
زمانی هم که در درون رشد داشتی، اما جایگاهت در همان سطح قبلی باقی مانده، تلاش می‌کنی با نشان دادن توانمندی‌هایت و جسارت رفتن به دل ماجراجویی‌ها، جایگاهت را بهتر کنی.
مورد اول برای من همیشه چالش‌برانگیزتر بوده است. خیلی مواقع در جایگاهی قرارگرفته‌ام که احساس کردم موفقیت در آن فراتر از توانمندی من است. در چنین موقعیت‌هایی تمام نقاط ضعفم جلوی چشمم رژه می‌روند. خودم را تحت‌فشار زیادی می‌بینم. احساس می‌کنم هرچقدر هم تلاش کنم، بازهم کافی نیست. خسته می‌شوم، از پا میافتم و خودم را سرزنش می‌کنم.
از بچگی یاد گرفته‌ام روی پای خودم بایستم و منتظر نباشم کسی بیاید و کمکم کند. به همین دلیل در چنین موقعیت‌هایی نیرویی درونی در من زنده می‌شود که انگار می‌خواهد نقش یک مرشد را بازی کند؛ اما ظاهراً مرشد خوبی نیست. چون اولین گزینه‌ای که پیش رویم قرار می‌دهد از بین بردن نقاط ضعفم است. نه اینکه نباید نقاط ضعف را از بین برد، اما اولویت اول این نیست.
اولین کاری که مرشد درونم باید انجام دهد این است که به من نشان دهد با تمام ویژگی‌هایم، کافی، ارزشمند و شایستۀ عشق و محبت هستم. این همان موضوعی است که برنه براون در کتاب‌هایش از آن با عنوان زندگی با تمام وجود نام می‌برد و شجاعت، شفقت و پیوند را توشۀ سفر زندگی با تمام وجود معرفی می‌کند.
برای اینکه با معنایی از شجاعت، شفقت و پیوند که مدنظر برنه براون است بیشتر آشنا شوید، می‌خواهم یکی از داستان‌های مربوط به زندگی خودم را برایتان بگویم.
ماه اول پیوستن من به شرکت اریاتک بود، همین شرکتی که هم‌اکنون در آن کار می‌کنم. پروژه‌ای را قبول کرده بودم که تحلیل و نوشتن آن بسیار برایم سخت بود. دو هفته فرصت انجام آن کار را داشتم، ۱۰ روز گذشته بود و من نمی‌دانستم اصلاً باید چه چیز را بنویسم. احساس می‌کردم خیلی ضعیف هستم و اصلاً به‌اندازه‌ای خوب نیستم که بتوانم از پس مسئولیت‌هایم برآیم. مرتب یک حس شرمساری درونی داشتم. شاید در ظاهرم این موضوع نمود نداشت و من هم نمی‌خواستم اوایل کار از خودم ضعفی نشان دهم، اما درونم یک طوفان در حال ویران کردن همه‌چیز بود: اعتمادبه‌نفسم، آرامشم، تمرکزم برای کار.
احساس بی‌ارزش بودن می‌کردم. گمان می‌کردم لیاقت و ظرفیت خوب بودن را ازدست‌داده‌ام. چون مدیرم نظر خوبی نسبت به توانمندی‌های من داشت، این تجربه برایم بسیار سخت‌تر شده بود، زیرا باید اعتراف می‌کردم ای کسانی که به نظرتان خوب و توانمند می‌آیم، من دچار شرم شده‌ام و احساس می‌کنم به‌اندازۀ کافی خوب نیستم.
ازیک‌طرف نمی‌خواستم مانند یک روان‌پریش، نوسانات احساسی‌ام بدون هیچ مقاومت و فیلتری به دنیای بیرون منتقل کنم و از طرف دیگر مطمئن بودم پنهان کردن همۀ این احساسات از همه و تظاهر به قدرتمند و توانمند بودن، احتمالاً بهترین گزینه محسوب نمی‌شود.
کتاب موهبت کامل نبودن را قبلاً به‌صورت گذرا خوانده بودم و قبلاً هم دچار این‌گونه طوفان شرم شده بودم. به همین دلیل دوباره سراغ برنه براون رفتم. برنه براون در همان اوایل کتاب توصیه کرده بود شجاعت به خرج دهیم و داستان خود را بپذیریم. سپس برای دریافت شفقت و پیوند، داستانمان را با کسی در میان بگذاریم، البته نه هرکسی. شخصی که درخور شنیدن حرف‌های ما باشد، کسی که بتوانیم به پاسخ دوستانه و برخاسته از همدلی او اعتقاد داشته باشیم.
زمانی که اتفاقات زندگی و یا افرادی به ما یادآوری می‌کنند آن‌قدر هم که فکر می‌کنی، خوب و کامل نیستی. واکنش ما به چنین موضوعی چگونه است؟ گاهی کل ماهیت وجود آن اتفاق و یا شعور و لیاقت شخصی که ما را نقد کرده است زیر سؤال می‌بریم و با پاک کردن صورت‌مسئله، خودمان را تسکین می‌دهیم؛ اما هنوز آن احساس شرمساری در درونمان باقی می‌ماند. قدرت‌نمایی ما به خشونت تبدیل می‌شود: افکار خشن، روحیات خشن، کلام یا رفتار خشونت‌آمیز. از آن موقعیت یا از آن شخص متنفر و منزجر می‌شویم.
شرمساری با کمک خواستن و درد دل کردن سازگاری ندارد. شرمساری می‌خواهد خودش را پنهان کند؛ اما خطرناک‌ترین کار پس از تجربۀ شرم این است که داستان خود را دفن کنیم.
اما در چنین موقعیت‌هایی با چه کسانی می‌توانیم تجربۀ شرم خود را در میان بگذریم و از آن‌ها درخواست شفقت و پیوند داشته باشیم؟ این افراد چه ویژگی‌هایی دارند که آن‌ها را شایستۀ همدلی می‌کند؟ آیا به‌صرف اینکه با کسی صمیمی یا نزدیک هستیم به این معنی است که می‌تواند همراز خوبی باشد؟
برنه براون در کتاب موهبت کامل نبودن ما را برای انتخاب یک همراز راهنمایی می‌کند. وقتی در جستجوی شفقت و پیوند هستیم، نیاز به شخصی استوار داریم، کسی که ریشه در خاک دارد و مهم‌تر از همه اینکه ما را با تمام نقاط قوت و ضعفمان بپذیرد. با شخصی تجربۀ شرمساری خود را در میان بگذاریم که ارتباطی محکم با او داشته باشیم.
از اشخاصی با این ویژگی‌ها پرهیز کنیم:
۱- دوستی که به داستان ما گوش می‌دهد و به‌جای ما احساس شرمندگی می‌کند. او از رفتار ما تعجب می‌کند و تصدیق می‌کند رفتار وحشتناکی و تصمیم اشتباهی داشته‌ایم. طوری رفتار می‌کند انگار خودش در آن صحنه بوده و از رفتار ما شرمنده شده است.
۲- دوستی که به‌جای همدلی با ما همدردی می‌کند؛ یعنی به‌جای اینکه بگوید «می‌فهمم چه میگویی، این بلا سر من هم آمده» می‌گوید «خیلی ناراحت و متأسفم»
۳- دوستی که فکر می‌کند ما باید بت ارزشمندی و اعتبار باشیم و درواقع رفتار ما او را ناامید کرده است. همان دوستانی که وقتی با آن‌ها درد و دل می‌کنیم میگویند انتظارشان از ما خیلی بیشتر از این حرف‌هاست. آن‌وقت حالمان از آن شخص آرمانی مدنظر آن دوست به هم می‌خورد.
۴- دوستی که از ضعف ما چنان ناراحت می‌شود که ما را سرزنش کرده و یا به سرزنش کسی می‌پردازد که در ما احساس شرم به وجود آورده است. مثل آن کسانی که وقتی بچه‌ای زمین می‌خورد و زخمی می‌شود، برای آرام کردن بچه به زمین ناسزا میگویند.
۵- دوستی که به علت کم‌تحملی خودش، همیشه سعی می‌کند همه‌چیز را خوب جلوه دهد. او نمی‌تواند بپذیرد ما هم گاهی با بی‌خردی خود تصمیم‌های نادرست می‌گیریم.
۶- دوستی که ارتباط را با سبقت گرفتن اشتباه می‌گیرد: «این‌که چیزی نیست، گوش کن ببین چه اتفاقی برای من افتاده!»
فهرستی از دوستان و آشنایانم در ذهنم ردیف شد، با برخی از آن‌ها ارتباط صمیمی یا محکمی نداشتم یا اینکه احساس می‌کردم خود آن شخص آن‌قدر قوی نیست که از پس طوفان شرم من برآید. برخی هم به دلیل ویژگی‌های شش‌گانه‌ای که برنه براون گفته بود، از لیستم حذف شدند.
سه نفر باقی ماندند، پدرم و دو نفر از دوستانم. ساعت ۱ شب بود. به‌شدت نیازمند کسی بودم که با او صحبت کنم. مطمئن بودم پدرم در این ساعت خواب است. یکی از دوستانم هم درگیر پایان‌نامه‌اش بود و خودش هم تحت‌فشار بود. نمی‌خواستم با مشکلات خودم، بیش از این ذهنش را درگیر کنم.
به دوست دیگرم که خیلی باهم صمیمی بودیم پیام دادم که اگر بیدار است، به او زنگ بزنم. قبلاً هم درباره احساسات منفی که در زندگی پیدا می‌کنم با این دوستم صحبت کرده بودم، اما هرگز درباره شرمساری چیزی به او نگفته بودم. گفتم که احساس ناکافی بودن می‌کنم. احساس می‌کنم لایق دستاوردهایم نیستم و مسئولیتی که قبول کرده‌ام فراتر از من است و همه این حرف‌ها را در حال اشک ریختن می‌زدم.
جدای از توصیه‌ها و راهکارهایی که دوستم ارائه داد، همین صحبت کردن با او و بیان احساس شرم بسیار من را آرام کرد. حالا شجاعت، شفقت و پیوند را احساس می‌کردم و به‌جای طوفان، فقط یک نسیم ملایم بود. حالا می‌توانستم اطرافم را بهتر ببینم. می‌توانستم در زمان اندک باقیمانده ذهنم را برای نوشتن یک گزارش تحلیلی خوب آماده کنم.
اخیراً دوباره دچار همین احساس شده‌ام. وقتی مسئولیت‌های بیشتر قبول می‌کنم و گاهی در انجام آن‌ها شکست می‌خورم، این طوفان شرم دوباره بر پا می‌شود. من خودم را انسان خوش‌اقبالی می‌دانم که در کنار افرادی کار و زندگی می‌کنم که به من فرصت رشد و اشتباه کردن را می‌دهند؛ اما همین سخاوت آن‌ها من را دچار اضطراب می‌کند. ازآنجاکه فرآیند رشد من تدریجی است، طبیعتاً تا مدتی این اختلاف سطح مهارت‌های من با جایگاهی که در آن هستم وجود خواهد داشت. در کنار اینکه تمام تلاشم را می‌کنم که این اختلاف را کاهش دهم باید از آن طوفان‌های شرم هم جلوگیری کنم و یاد بگیرم با تمام وجود زندگی کنم. به همین دلیل تصمیم گرفتم دوباره کتاب موهبت کامل نبودن و سایر کتاب‌های برنه براون را بخوانم و دستورالعمل‌هایش را پیاده کنم. در پست بعد بیشتر درباره شجاعت، شفقت و پیوند خواهم نوشت.

10+

به دریایی درافتادم که پایانش نمی‌بینم

به دریایی درافتادم که پایانش نمی‌بینم

گاهی در موقعیت‌هایی قرار می‌گیرم که احساس می‌کنم آن منابع، امکانات و دستاوردها بسیار فراتر از توان پذیرش من است. نه اینکه موقعیت‌های بد یا ناراحت‌کننده‌ای باشند، بالعکس، آن‌قدر درخشان و استثنایی هستند که نمی‌دانم چگونه باید از فرصت پیش‌آمده بیشترین بهره را ببرم.

به‌واسطه حضورم در شرکتی با اعضای برجسته، موقعیت‌هایی برای من فراهم شد که احساس می‌کنم هنوز آمادگی لازم برای حضور در آنجا را ندارم. یکی از دوستانم می‌گفت، اگر تو در شرکتی هستی که توانسته به‌خوبی رشد کند، حتماً لایق حضور در آن گروه را داشتی، حتی اگر رشد فعلی شرکت، ناشی از تلاش مستقیم تو نبوده، اطمینان داشته باش حضور تو باعث توسعه آن در آینده خواهد شد.

فکر می‌کنم دوباره احساس ناکافی بودن گریبان گیرم شده است. آخرین بار که به این وضعیت دچار شده بودم، مجبور شدم ساعت ۱ شب به بهترین دوستم زنگ بزنم و با او درد دل کنم. در آن زمان خواندن کتاب «موهبت کامل نبودن» برنه براون به دادم رسید. کتابی کوچک که یاد می‌دهد چگونه کامل نبودن ما، به معنی ناکافی بودن نیست.

«صبح هنگام که از خواب بیدار می‌شویم با خود بگوییم مهم نیست چه‌کاری انجام می‌دهم و چه مقدار کار انجام‌نشده روی زمین می‌ماند. درهرصورت من کافی هستم. یعنی اینکه شب‌هنگام که به رختخواب می‌رویم با خود بگوییم : بله، من ناقص، آسیب‌پذیر و گاه نگران هستم، اما هیچ‌یک از این‌ها این حقیقت را تغییر نمی‌دهند که من شجاع هستم و ارزش آن را دارم که عشق و احساس تعلق را تجربه کنم.»

در پست شروعی دوباره، گفته بودم که می‌خواهم در این وبلاگ مسیر توسعه فردی خودم را با شما شریک شوم. نه به این دلیل که خودم را معلم توسعه فردی بدانم. تنها با این رویکرد که مسیر موفقیت و رضایت من و شما ممکن است در مقاطعی، باهم اشتراک داشته باشد و بیان تجربه‌ها، احساسات و حتی درماندگی‌ها اگر راهکاری هم ارائه ندهد، می‌تواند راهگشای همدلانه‌ای باشد.

دوباره می‌خواهم مانند گذشته از این دام احساس ناکافی بودن خلاص شوم. به همین دلیل چند روز آینده مجدداً کتاب «موهبت کامل نبودن» را خواهم خواند و درباره این موضوع خواهم نوشت.

پی‌نوشت:

تیتر این نوشته مصرع اول یکی از غزل‌های عطار است. غزل کامل را می‌توانید در اینجا بخوانید.

9+

تعهد زمانی در کمال‌گرایی

تعهد زمانی در کمال‌گرایی

بخش قابل‌توجهی از کار من تهیه گزارش‌های تشریحی و تحلیلی درباره راهکارهای بلاکچینی و رمزارزهاست. هر بار که می‌خواهم گزارش را بنویسم، به یک وسواس درونی دچار می‌شوم که این گزارش باید چنین و چنان باشد و فلان تأثیر را در مخاطب بگذارد. به همین دلیل تا زمانی که نتوانم در ذهنم یک ساختار درست برای محقق شدن هدفم بسازم، نمی‌توانم گزارش را شروع کنم. درنتیجه کار همیشه با یک وقفه اولیه آغاز و با تأخیر تمام می‌شود.

اوایل کار بسیار سخت بود و واقعاً احساس درماندگی می‌کردم. با توجه به اینکه من با خود فعل نوشتن مشکلی نداشتم و این‌طور نبود که ضعفم ناشی از عدم تسلط کلامی باشد، پیدا کردن راهکار حل مسئله برایم سخت و سخت‌تر می‌شد. مدتی است که راهکار نوشتن گزارش‌های مشاوره‌ای خوب را پیداکرده‌ام که بعداً درباره آن خواهم نوشت. اما مسئله‌ای که می‌خواهم در این پست درباره آن بنویسم، موضوع دیگری است.

کمال‌گرایی من در نوشتن گزارش‌ها حتی اگر به یک گزارش خوب منتهی شود، همیشه با تأخیر زمانی همراه خواهد بود. مدیرم همیشه به من می‌گوید زمان یکی از پارامترهای کمال است. نمی‌شود کمال‌گرا باشی و به بهانه کمال‌گرایی تعهد زمانی نداشته باشی.

به نظرم تعهد به زمان مرز میان کمال‌گرایی و اهمال‌کاری است. اگر کمال‌گرایی من قرار باشد به این موضوع منجر شود که همکارانم برای به‌موقع تحویل گرفتن کار مجبور شوند زمان پایان کار را تعمداً زودتر از موعد به من اعلام کنند، آیا این کمال‌گرایی خودش منشأ دوری از حرفه‌ای‌گری نمی‌شود؟

همین موضوع باعث شد که کمال‌گرایی خودم را زیر سؤال ببرم و به این فکر کنم آیا من واقعاً به دنبال کمال هستم و یا اینکه به دنبال موضوع دیگری می‌گردم؟ مثلاً اینکه بخواهم دیگران را تحت تأثیر قرار دهم و یا منتظر تأیید و تشویق آن‌ها باشم. شاید هم به دنبال این هستم که خودم را شاخص و متمایز نشان دهم.

اگر واقعاً کمال‌گرا هستم، پس چرا زمان به‌عنوان یک پارامتر تأثیرگذار در ارزیابی نتیجه کار در مدل ذهنی من جایگاهی ندارد؟ بهترین نوشدارو بعد از مرگ سهراب به چه کار می‌آید؟

من جواب این سؤال‌ها را نمی‌دانم. نمی‌دانم هم که چه شد تعهد زمانی‌ام را از دست دادم. فقط میدانم که می‌خواهم این موضوع حل شود. حل شدنش هم تنها با تعهد به زمان است. شاید اگر خودم را ازلحاظ زمانی محدود کنم، به‌تدریج اهمیت زمان انجام کار در ذهنم شکل درست خودش را به دست آورد. دنبال راهکارهای بهتری هستم که مدل ذهنی‌ام را نسبت به کمال‌گرایی تصحیح کنم، اما نمی‌توانم وضع موجود را تا آن زمان حفظ کنم. اطمینان دارم توجه به زمان و محدود کردن خودم، حتی اگر بهترین راهکار نباشد، پاسخ غلطی هم به مسئله فعلی من نخواهد بود.

پی‌نوشت:

بعد از نوشتن این پست، یکی از درس‌های کارگاه انگیزش و هیجان متمم را مطالعه کردم که به نظرم با موضوع این پست مرتبط است. اگر تعهد زمانی در کمال‌گرایی دغدغه شما هم هست، ممکن است مطالعه این درس از متمم به شما هم کمک کند.

بی انگیزگی و فرسودگی ناشی از اقدام‌های هم‌زمان

2+

چگونه با ساکنین کرات دیگر حرف بزنیم؟

چگونه با ساکنین کرات دیگر حرف بزنیم؟

شاید برای شما هم پیش آمده با کسانی آشنا شوید که آن‌قدر فضای فکری‌شان برایتان ناملموس و غریبه است که برایتان هیچ فرقی با ساکنان کرات دیگر ندارند. این موضوع که بعضی افراد برای ما غیرقابل درک هستند و احتمالاً ما هم برای آن‌ها قابل‌فهم نیستیم، بسیار طبیعی است، اما طبیعی بودن موضوع به‌هیچ‌وجه از لزوم مهارت ارتباط با افرادی با مدل ذهنی کاملاً متفاوت از خودمان کم نمی‌کند.

اولین موضوع برای موفقیت در چنین ارتباطی این است که بپذیریم انسان‌ها می‌توانند متفاوت از یکدیگر بوده و با وجود این تفاوت همچنان همگی خوب و معقول و دوست‌داشتنی باشند. شاید این موضوع خیلی بدیهی به نظر برسد، ولی خود من و اغلب اطرافیانم، در برخی ارتباطاتمان همین نکته بدیهی را فراموش می‌کنیم و انتظار داریم همه با مدل ذهنی ما تطابق داشته باشند و اگر کسی متفاوت از ما بود، خیلی راحت برچسب‌گذاری می‌کنیم.

این روزها در حال تمرین این موضوع هستم که بیش از گذشته دیگران را با وجود تمام تفاوت‌هایی که با من دارند، در همان سیستم فکری و ارزشی خودشان دوست داشته باشم و بپذیرم و ممکن‌الخطا بودن خودم را در تشخیص خوب از بد و سره از ناسره فراموش نکنم.

همین یک یادآوری کوچک باعث شده افرادی را در جمع دوستانم داشته باشم، که تفاوت‌هایمان نه‌تنها ایجادکننده تعارض نیست، بلکه با تکمیل یکدیگر در زندگی شخصی و حرفه‌ای‌مان هم‌افزایی کم‌نظیری به وجود آمده است.

6+

اهمالکاری ناشی از عدم مهارت در انجام کار

اهمالکاری ناشی از عدم مهارت در انجام کار

دو سال پیش که از کمال‌گرایی و اهمالکاری خودم مستأصل شده بودم، تصمیم گرفتم به‌صورت جدی پیگیر حل این مسئله شوم. احتمالاً بسیاری از شما گریچن روبین را با کتاب «پروژه شادی» می‌شناسید. من اولین بار با این نویسنده خوش‌فکر و پرتلاش در دوره‌ای آنلاین با موضوع رفع اهمالکاری آشنا شدم.

یکی از نکات مهمی که گریچن روبین به آن اشاره کرد، تأثیر زیاد مهارت نداشتن در انجام یک کار در به تعویق انداختن آن بود. مثلاً اگر مهارت نویسندگی و تسلط کلامی بالایی نداشته باشید، به‌احتمال‌زیاد کارهایی را که مرتبط با نوشتن هستند پشت گوش می‌اندازید، از راه‌اندازی وبلاگ گرفته، تا نوشتن پروپوزال، گزارش و پایان‌نامه.

درواقع در اینجا اهمالکاری یک نوع استراتژی فرار است. چیزی در درون ما نمی‌خواهد با کاستی‌هایمان روبه‌رو شویم. بنابراین تنها راهکار باقیمانده، توجه متمرکز به آن نقطه‌ضعف و تلاش در راستای بهبود آن است.

شیوه فهم این موضوع به این‌گونه است که مجموعه کارهایی را که معمولاً در انجام آن‌ها تنبلی می‌کنید روی کاغذ بنویسید. آیا بین گروهی از آن‌ها می‌توانید مهارتی را به‌عنوان نقطه اشتراک بیاید؟ اگر مهارتی فصل مشترک اهمالکاری‌های شماست، به دنبال توانمند شدن در آن مهارت باشید.

تقریباً همه ما دچار اهمالکاری می‌شویم و معمولاً بعد از از دست رفتن فرصت‌ها، به‌شدت خودمان را به دلیل این تنبلی شماتت می‌کنیم. اما شاید بهتر و مؤثرتر این باشد که با رویکردی آسیب شناسانه به مسئله نگاه کنیم، و به جای شماتت، خودمان را ارتقا دهیم.

شاید دوست داشته باشید این نوشته‌ را هم درباره اهمالکاری بخوانید:

«یک روش کاربردی برای استفادۀ مثبت از اهمال‌کاری»

3+

هویت دیجیتال در عصر حضور غیرمتمرکز

هویت دیجیتال در عصر حضور غیرمتمرکز

خیلی از دوستانم به من ایراد می‌گیرند چرا این‌همه درباره خودت در اینترنت اطلاعات می‌گذاری به‌طوری‌که شخصی اگر بخواهد تو را بشناسد با گوگل کردن اسمت خیلی مسائل را درباره تو متوجه می‌شود. سیستم‌های هوشمند تحلیل محتوای گوگل، سایت‌های مختلف و شبکه‌های اجتماعی را هم که در نظر بگیریم، احتمالاً هیچ‌چیز درباره من نیست که قابل پیدا کردن نباشد.

برخلاف دوستانم باور دارم معنا و ارزش حریم خصوصی و هویت در دنیای امروز نسبت به ده سال گذشته بسیار تغییر کرده است. امروز دایره ارتباطات ما به افرادی که شخصاً آن‌ها را می‌شناسیم محدود نمی‌شود. بسیاری از ارتباطات ارزشمند ما در فضایی شکل می‌گیرد که هیچ تعامل حضوری به همراه ندارد. پس اگر می‌خواهیم روابط غیرحضوری باکیفیتی را تجربه کنیم، باید اجازه دهیم دیگران به‌صورت مجازی آن‌طور که بایدوشاید ما را بشناسند.

آغاز و حتی ادامه بسیاری از روابط ارزشمند شخصی و کاری من، از شبکه‌های اجتماعی، وبلاگ‌ها و سایت‌های آموزشی مانند Edx و متمم آغاز شد. اگر شهرزاد، یک نسخه واقعی و شفاف از خودش را ارائه ندهد، دیگران با چه انگیزه و ذهنیتی می‌توانند من را برای آغاز یک ارتباط مؤثر انتخاب کنند. بر خلاف گذشته که یک شخص تنها در یک مکان و زمان حضور داشت، امروزه ما در مکان و زمان خودمان را تکثیر کرده‌ایم. انسان‌ها به تدریج خودشان را از یک ماهیت متمرکز، به مفهومی توزیع‌شده تبدیل کردند.

من حضور و شفافیت در دنیای مجازی را یکی از لازمه‌های موفقیت در دنیای دیجیتال میدانم. البته با تعریف و معیاری که من برای موفقیت شخصی‌ام دارم. ممکن است شخصی معیار و چارچوب متفاوتی از رضایت و موفقیت داشته باشد که به انتخاب کاملاً متفاوتی منجر شود. اما اطمینان دارم برای کسی که به دنبال دستاوردهای حرفه‌ای شاخص در عصر دیجیتال است، ایجاد یک هویت دیجیتال همسان با هویت حقیقی‌اش، نه یک بی‌احتیاطی احمقانه بلکه یک ضرورت خردمندانه است.

5+

اگر می‌خواهید دیگران را کتابخوان کنید، به کتاب‌هایی که می‌خوانید عمل کنید

اگر می‌خواهید دیگران را کتابخوان کنید، به کتاب‌هایی که می‌خوانید عمل کنید

ممکن است دغدغه شما هم باشد که چگونه دیگران را به کتابخوانی و مطالعه تشویق کنید. اما شاید بهتر باشد قبل از دعوت از دیگران برای کتابخوانی، انگیزه‌های خودمان را از این دعوت بررسی کنیم و به این سؤال مهم جواب دهیم کتابخوانی در زندگی خودمان چه تأثیری داشته که می‌خواهیم دیگران را هم به این سمت هدایت کنیم.

در پاسخ به سؤال اول، اگر ندانید چه انگیزه‌ای پشتوانه این دعوت مصرانه شماست، شاید دیگران به جای دریافت یک پیام مثبت از جانب شما، رفتار و گفتارتان را در چارچوب خودبرتربینی قضاوت کنند. اگر احساس مثبتی که دارید و خیرخواهانه بودن توصیه‌تان برای خودتان شفاف نباشد، طبیعتاً طرف مقابل هم احساس خوشایندی از گفتگوی کتاب‌محورتان نخواهند داشت.

برای خود من مهم‌ترین انگیزه در دعوت دیگران به کتابخوانی افزایش کیفیت زندگی خودشان و به‌تبع آن بهبود کیفیت زندگی خودم است. برخی از مهم‌ترین چالش‌های زندگی ما حتی اگر با افزایش دانش و آگاهی اجتناب‌پذیر نشوند، قطعاً از میان برداشتنشان و یا کنار آمدن با آن‌ها به‌واسطه دانش، آگاهی و تجربه بیشتر، تسهیل خواهد شد.

پاسخ به سؤال دوم بسیار سخت‌تر است. شاید ما هرگز نتوانیم شرایطی را تصور کنیم که اگر به آنچه مطالعه کردیم آگاه نمی‌بودیم، چه پیش می‌آمد. بااین‌حال می‌توانیم وضعیت فعلی خود را با گذشته خودمان و یا وضعیت فعلی کسانی که اهل مطالعه نیستند مقایسه کنیم. آیا هیچ دستاورد ارزشمندی به‌واسطه مطالعه نصیب ما شده است که بتوانیم بگوییم عدم مطالعه وضعیت زندگی‌مان را به شرایطی کاملاً متفاوت سوق می‌داد؟

به نظرم اگر در پاسخ به سؤال دوم درماندیم، شاید بهتر باشد دست از هدایت دیگران به کتابخوانی برداریم و از خودمان بپرسیم چرا کتابخوانی در زندگی من به نتایج ملموس و عملی منجر نشده است؟

اطمینان دارم اگر کتاب‌خوانی ما را به چنان انسان باکیفیتی تبدیل کند که در هر جمع شخصی و حرفه‌ای به فردی شاخص تبدیل شویم، آنگاه نیاز نخواهد بود دیگران را به مطالعه کتاب دعوت کنیم. کسی که در اثر مطالعه به دستاوردها، منش و گفتار ارزشمندی برسد، بی‌هیچ کتاب و معجزه‌ای، پیامبر آیین دانایی خواهد بود.

پی‌نوشت : اگر اهل مطالعه هستید و یا تصمیم دارید کتابخوان شوید، مجموعه مقالات میثم مدنی درباره کتاب‌خوانی از بهترین منابع برای آموختن چرایی و چگونگی مطالعه مؤثر است.

8+

با حسادت دیگران نسبت به خودمان چه کنیم؟

با حسادت دیگران نسبت به خودمان چه کنیم؟

تا همین دو سه ماه پیش فکر می‌کردم اصلاً آدم حسودی نیستم. اما زمانی که می‌خواستم دربارۀ حسادت بنویسم، و دراین‌باره بیشتر مطالعه و فکر کردم، فهمیدم من هم گاهی دچار حسادت شده‌ام. حسادت نه به معنای غیرت، به معنای حسرت خوردن درباره دستاورد یا زندگی دیگران.

حسادت موضوع خوشایندی نیست، اما اگر ابتدا این ویژگی را به‌عنوان بخشی از وجود ممکن‌الخطای انسانی‌مان ببینیم، راحت‌تر می‌توانیم آن مسئله را حل کنیم.

من تابه‌حال احساس نکردم کسی نسبت به من حسادت داشته باشد. اما بارها دیده‌ام برخی دوستانم نسبت به دوست دیگری حسادت می‌ورزند و این حسادت خودش را به شیوه‌های مختلف نشان می‌دهد. اظهارنظرهای تنگ‌نظرانه، غیبت کردن، تمسخر، تهمت و زیراب‌زنی ازجمله نقاب‌هایی هستند که افراد بر روی چهره حسادت می‌گذارند.

من هم گاهی این نقاب‌ها را به چهره زده‌ام. اما زمانی که به‌عنوان یک ناظر بیرونی به این میدان حسدورزی نگاه می‌کنی، قضیه کمی متفاوت است.

ازآنجاکه قبلاً دربارۀ شیوۀ مقابله با حسادت خودمان نوشته‌ام، دیگر آن حرف‌ها را تکرار نمی‌کنم. می‌خواهم به این موضوع بپردازم چطور می‌توانیم با حسادت دیگران کنار بیاییم؟

 

سؤال اول : آیا واقعاً نیاز است به حسادت دیگران توجهی داشته باشیم و نسبت به آن کاری انجام دهیم؟

پاسخ : بله و خیر.

به نظرم جواب این سؤال به چند عامل بستگی دارد. ما با آن شخص چه رابطه‌ای داریم؟ ادامه ارتباط با آن شخص چقدر برایمان مهم است؟ شدت حسادت او چقدر است؟ آیا در اثر حسادتش کاری می‌کند که به ما ضرری وارد شود؟

فکر می‌کنم در درجه اول باید این حسادت را از زاویه خطاپذیر بودن انسان نگاه کنیم. نباید انتظار داشته باشیم دیگران عالی و بی‌نقص باشند. همان‌طور که خودمان عالی و بی‌نقص نیستیم.

شاید اینجا باید یک هزینه و فایده انجام دهیم. هزینه حسادت ورزی آن دوست یا کمک کردن به او برای کم شدن حسادتش، در برابر لزوم و دستاوردهای ارتباط با او.

 

سؤال دوم : چرا دیگران نسبت به ما حسادت می‌ورزند؟

پاسخ :

به همان دلایلی که ما به دیگران حسادت می‌کنیم. در نوشته‌های قبلی به‌صورت کامل به این موضوع پرداخته‌ام.

تنها باید یک نکته را اضافه کنم. اگر واقعاً دیگران نسبت به شما حسودند ، نباید خیلی ناراحت باشید. این موضوع نشان‌دهندۀ آن است دستاورد یا ویژگی ارزشمندی دارید که دیگران با تمام وجود دوست داشتند متعلق به آن‌ها باشد.

اما حواستان باشد دچار توهم حسادت نشده باشید. این‌طور نباشد چون خودتان آدم حسودی هستید، این برچسب را روی دیگران بچسبانید.

 

سؤال سوم : فرض کنید مطمئن شدیم شخصی نسبت به ما حسادت دارد و ادامه ارتباط با او برایمان به‌اندازۀ کافی مهم است که بخواهیم کمک کنیم این حس منفی در او رفع شود. چه باید بکنیم؟

پاسخ :

۱- حقیقت را به او نشان دهید.

تمام سختی و مشقت راه درازی که به این وضعیت و دستاورد رشک‌برانگیز منتهی شده است، برایش تشریح کنید.

به او نشان دهید که اگر بخواهد، او هم می‌تواند مثل شما شود، اگر چالش‌های آن مسیر را بپذیرد.

۲- ویژگی‌های برجسته‌اش را به او یادآوری کنید. هر انسانی ویژگی‌ها و دستاورد‌های بالقوه یا بالفعل ارزشمندی دارد که می‌تواند به آن‌ها افتخار کند. به او نشان دهید چقدر برایش احترام و ارزش قائل هستید.

۳- شکست‌ها و ویژگی‌های منفی خودتان را به او بگویید. بگذارید ببیند شما آن انسان ایده‌آلِ همه‌چیزتمام نیستید. شاید بتوانید از خاطرات حسادت‌ورزی خودتان برای او تعریف کنید، یا از روزهایی که به‌شدت احساس بی‌ارزشی، ناامیدی و شکست می‌کردید.

 

امیدوارم روزی همۀ ما آنقدر وجود خودمان را ارزشمند ببینیم که دیگر جایی برای حسادت باقی نماند.

9+

سیاست‌گذارانِ سیاست‌نامَدار

سیاست‌گذارانِ سیاست‌نامَدار

چهار سال پیش بود که تصمیم گرفتم سیاستمدار بشوم. نه به خاطر بازی قدرت و یا جذابیت‌های ویژۀ آن حوزه. تنها دلیل علاقه‌ام برای ورود به دنیای سیاست، تأثیرگذاری بود.

به این نتیجه رسیدم که مشکل فضای سیاسی کشور ما در قحط‌الرجال بودن است. معمولاً افرادی که ذهنشان توانایی پردازش دارد و یا دوست دارند که از این توانایی استفاده کنند وارد دنیای سیاست نمی‌شوند. فکر می‌کردم باید این پارادایم تغییر کند.

حالا اینکه چرا خودم را در دسته آدم‌هایی می‌دیدم که ذهنشان پردازش‌های قابل‌توجهی انجام می‌دهد، می‌توانید به پای خامی و جوانی بگذارید. J

درهرصورت یک سالی را با این فکر جلو رفتم.

تا اینکه فهمیدم من دو موضوع مختلف را به‌اشتباه هم‌معنا در نظر می‌گرفتم: سیاستمداری و سیاست‌گذاری.

واژه سیاست در فارسی معادل دو لغت policy و politics است.

policy به معنای برنامه عملی است در پاسخ به وضعیت پیش‌آمده با پیش‌بینی‌شده. می‌تواند در سطح کلان و ملی باشد یا در یک سازمان و حتی زندگی شخصی.

مثلاً یک سازمان سیاست‌های خودش را در مواجه با تغییرات احتمالی نرخ ارز تنظیم می‌کند.

politics به‌صورت ساده همان policy است در حوزه حکومت‌داری.

معمولاً در ذهن فارسی اندیش ما، سیاست تداعی‌کنندۀ politics است و نه policy و کمی هم سوگیری منفی نسبت به آن وجود دارد. مثل این شعر سهراب سپهری که در این روزهای دودآلود تهران زیاد شنیده‌ایم:

جای مردان سیاست بنشانید درخت

تا هوا تازه شود

سیاستمدار معادل politician و سیاست‌گذار معادل policy-maker است.

ممکن است یک سیاستمدار، سیاست‌گذار باشد یا نباشد. و یک سیاست‌گذار هم ممکن است سیاستمدار باشد یا نباشد.

نهادهای سیاست‌گذار هم ممکن است سیاسی (political) یا غیرسیاسی باشند. (که البته این یک طیف است.)

 

داشتم می‌گفتم که فهمیدم سیاستمداری با سیاست‌گذاری فرق دارد. بعدازآن به این نتیجه رسیدم پاسخ دغدغه من سیاست‌گذاری است. و البته دنیا دارد به سمتی می‌رود که قدرت تأثیرگذاری اصلی به سمت سیاست‌گذارانِ سیاست‌نامَدار متمایل می‌شود.

می‌دانم که بسیاری از خوانندگان این وبلاگ، ازجمله افرادی هستند که می‌توانند کارهایی انجام دهند که بزرگ‌تر از خودشان است. می‌توانند تصمیم‌ساز باشند.

بیایید به همۀ تأثیر عمیقی که می‌توانیم بر سرنوشت خودمان و دنیا داشته باشیم فکر کنیم.

دنیا به تدریج به سمتی می‌رود که دیگری مَدار واحدی ندارد. یکسری منظومه‌های پراکنده که به صورت پیچیده‌ای در هم تنیده شده‌اند (یا به قول ست گادین قبیله‌ها)

در این دنیای بی‌سر، همۀ ما به نوعی سیاست‌گذار و تصمیم‌ساز هستیم. پس چه بهتر که این نقش را آگاهانه بپذیریم و عملی کنیم.

13+

حال خوب پس از شکست

حال خوب پس از شکست

مقدمه

من دو دوست صمیمی به نام معصومه دارم، یکی رفیق هم‌دانشگاهی‌ام است و دیگری دوست متممی و همسفر سفرهایم و به صورت عجیبی هر دو نفر سنگنورد و کوهنورد حرفه‌ای هستند.  روایت زیر، تجربۀ حقیقی معصومه هم‌دانشگاهی است، با کمی دخل و تصرف به قلم من.

آن روز هم مثل همیشه وارد سالن سنگنوردی شدم. بقیه تمرین را شروع کرده بودند. به یکی از بچه‌هایی که در حال استراحت بود گفتم از تمرینم فیلم بگیرد.

دور اول تمرین تمام شد. در زمان استراحت فیلم را نگاه کردم. باورم نمی‌شد کسی که اینچنین پس از موفق نشدن در پیمودن مسیر و سقوط، کلافه و به‌هم‌ریخته به نظر می‌رسد من باشم. فیلم را دوباره نگاه کردم. چرا اینگونه عاجز به نظر می‌رسم و از آن مهم‌تر، چرا در همان لحظه متوجه این حس ناتوانی که در چهره‌ام موج می‌زند نشدم؟

بعد از این ماجرا، با یکی دیگر از دوستان سنگنوردم صحبت کردم.

دوستم نکتۀ مهمی را به من یادآوری کرد. اگر می‌توانستی مسیر را به راحتی، بدون هیچ سقوط و شکستی طی کنی، تنها معنایش آن بود که مسیرت ساده و بی‌چالش است. به این فکر کن زمانی از پیروزی لذت می‌بری که پس از شکست‌های متوالی، دستت را به گیرۀ آخر برسانی. آن زمان می‌دانی معصومۀ کنونی، در جایگاهی بالاتر از معصومۀ قبلی قرار دارد، چون موفق به انجام کاری شد که تا به حال قادر به انجامش نبودی. این نوع دستاوردها و پیروزی‌هاست که طعم شیرینش باقی می‌ماند.

بعد از آن روز، افتادن از روی مسیر، نه تنها کلافه‌ام نمی‌کرد، که حتی برایم به ارزش تبدیل شده بود. می‌دانستم این سقوط من، قطعا نکته‌ای داشته که تنها با شکست، متوجه آن می‌شدم. دیگر به گیرۀ نهایی فکر نمی‌کردم، و تمرکزم روی مسیر، آموختن و اجرای درست تکنیک‌ها بود. حتی رسیدن به یک گیره بالاتر، من را خوشحال می‌کرد، زیرا می‌دانستم پیشرفت کرده‌ام.

فقط به جلورفتن می‌اندیشیدم و برای یادگیری، به خودم فرصت اشتباه کردن می‌دادم. آموختم که هدف‌گذاری و تنظیم معیار، ضروری است، اما نباید نتیجۀ آن ناامید شدن باشد. اهداف و انتظاراتمان باید انگیزاننده باشند.

حالا دیگر در فیلم‌ها اخم نمی‌کنم و ناامید به نظر نمی‌رسم، چون دیگر به خاطر شکست‌ها خودم را سرزنش نمیکنم.

گاهی به این فکر میکتم که ای کاش فیلمی از تمام زندگی‌ام داشتم. مطمئنم لحظات زیادی بوده که معصومه، بی آنکه حواسش باشد، چهره در هم کشیده است. دلم می‌خواهد تمام باورهای غلط و  اشتباهاتم را در طول زندگی بشناسم، حتی اگر تنها دستاورد آن حال خوب پس از شکست باشد.

پی‌نوشت:

تا به حال به این فکر کردی فیلم خودت را بسازی؟

نه، منظورم آن نیست شروع کنی به زندگی‌نامه‌نویسی و بعد فیلم‌نامه‌ای از دلش بیرون بیاوری.

بک روز دوربین بگذار در اتاقت، یا شاید هم در محل کار حتی در سالن ورزشی که هر روز تمرینهای سختی انجام می‌دهی.

ما اکثرا حواسمان به خودمان نیست. به همین دلیل است که گاهی اینچنین با خود بیگانه می‌شویم.

15+